Soạn địa 10 chân trời sáng tạo bài 21: Phân bố dân cư và đô thị hóa

Xuất bản ngày 23/09/2022 - Tác giả:

Soạn địa 10 chân trời sáng tạo bài 21: Phân bố dân cư và đô thị hóa, trả lời các câu hỏi trang 84 - 87 SGK Địa lí 10 Chân trời sáng tạo đầy đủ và ngắn gọn.

Dân cư trên thế giới phân bố không đồng đều do ảnh hưởng của các nhân tố tự nhiên và kinh tế - xã hội. Đô thị hoá đã và đang làm thay đổi sự phân bố của dân cư thế giới. Quá trình này chịu tác động của những nhân tố nào và có ảnh hưởng gì đến sự phát triển kinh tế - xã hội và môi trường?

Cùng Đọc tài liệu đi vào trả lời các câu hỏi thuộc Soạn địa 10 Chân trời sáng tạo bài 21:  Phân bố dân cư và đô thị hóa,. Nội dung này chắc chắn sẽ giúp các em chuẩn bị bài học trước khi đến lớp tốt nhất.

Hướng dẫn soạn địa 10 Chân trời sáng tạo bài 21

Tài liệu giải bài tập địa lí 10 bài 21 Chân trời sáng tạo chi tiết:

I. Phân bố dân cư

1. Tình hình phân bố dân cư trên thế giới

Câu hỏi. Dựa vào hình 21 và thông tin trong bài, em hãy nhận xét tình hình phân bố dân cư trên thế giới.

Trả lời:

* Tình hình phân bố dân cư trên thế giới: không đều trong không gian và biến động theo thời gian.

- Con người sống khắp nơi trên bề mặt các lục địa và các đảo, quần đảo giữa đại dương

=> Mật độ dân số trung bình thế giới là 60 người/km2 (năm 2020).

- Nơi có mật độ dân số đông dân nhất là quốc gia Mô-na-cô (Monaco): 26 338 người/km2

- Nơi thưa dân nhất là đảo Grơn-len (Greenland - Đan Mạch): chưa đến 1 người/km2

- Trong một lục địa, một khu vực, một quốc gia thậm chí và trong một vùng lãnh thổ của từng quốc gia, phân bố dân cư cũng không đều.

2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư

Câu hỏi. Dựa vào hình 21 và thông tin trong bài, em hãy:

- Phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến sự phân bố dân cư. Lấy ví dụ minh hoạ.

- Cho biết nhân tố nào có vai trò quyết định đến phân bố dân cư. Vì sao?

Trả lời:

- Phân bố dân cư là một hiện tượng xã hội có tính quy luật, chịu tác động tổng hợp của nhiều nhân tố, bao gồm trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, tính chất nền kinh tế, điều kiện tự nhiên, lịch sử khai thác lãnh thổ,...

- Các nhân tố kinh tế - xã hội

+ Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và tính chất của nền kinh tế: Có vai trò quyết định trong sự phân bố dân cư.

+ Lịch sử khai thác lãnh thổ và chuyển cư: những khu vực khai thác lâu đời có dân cư đông đúc hơn những khu vực mới khai thác. Việc chuyển cư với quy mô lớn có tác động nhiều tới sự phân bố dân cư trên thế giới.

- Các nhân tố tự nhiên: Vị trí địa lí, các điều kiện tự nhiên (khí hậu, nước, địa hình, đất đai,...) tạo thuận lợi hoặc gây khó khăn đến đời sống con người qua đó tác động đến sự phân bố dân cư.

- Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và tính chất của nền kinh tế: Có vai trò quyết định trong sự phân bố dân cư. Những khu vực nào có nền kinh tế phát triển, đặc biệt là ngành công nghiệp và dịch vụ sẽ thu hút được nhiều lao động đến tìm việc làm, định cư lâu dài,… khi lực lượng sản xuất phát triển, con người có thể khắc phục những trở ngại về mặt tự nhiên để tiến hành sản xuất và phân bố dân cư như ở các vùng sa mạc, hoang mạc,…

II. Đô thị hóa: Soạn địa 10 chân trời sáng tạo bài 21

1. Khái niệm

Câu hỏi. Dựa vào bảng 21.1 và thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy trình bày khái niệm đô thị hóa.

Trả lời:

- Khái niệm đô thị hóa: là quá trình kinh tế - xã hội mà biểu hiện của nó là sự tăng nhanh về số lượng và quy mô của các điểm dân cư đô thị, sự tập trung dân cư trong các thành phố, nhất là các thành phố lớn và phổ biến rộng rãi lối sống thành thị.

=> Tiêu chí đánh giá: tỉ lệ dân thành thị.

2. Các nhân tố tác động đến đô thị hóa

Câu 1.

Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy phân tích các nhân tố tác động đến đô thị hóa.

Trả lời:

* Các nhân tố ảnh hưởng đến đô thị hóa 

- Nhân tố kinh tế - xã hội

+ Trình độ phát triển kinh tế bao gồm quy mô, tốc độ tăng trưởng GDP, cơ cấu ngành kinh tế, kết cấu hạ tầng, trình độ văn hóa, mức sống dân cư,... tác động mạnh đến quá trình đô thị hóa, mang tính chất quyết định trong quá trình đô thị hóa.

+ Quá trình công nghiệp hóa trong khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản sẽ hình thành các đô thị ở nông thôn và các vùng ven biển.

+ Đường lối và hệ thống chính sách của Nhà nước về quy hoạch đô thị là cơ sở pháp lí. tạo điều kiện thu hút nguồn vốn trong và ngoài nước để phát triển mạng lưới đô thị.

- Nhân tố tự nhiên

+ Vị trí địa lí có ảnh hưởng đến lịch sử hình thành và phát triển đô thị, tính chất đô thị và lối sống đô thị.

+ Những vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi sẽ thu hút dân cư, do đó quá trình đô thị hóa diễn ra sớm hơn, quy mô lớn hơn.

* Ví dụ

- Ở các khu vực có nền kinh tế phát triển, dân cư đông, các nhu cầu lớn về mọi mặt,… hình thành nên các đô thị nhỏ, dần dần dân cư tập trung đông tạo thành các đô thị lớn.

- Ở các vùng ven biển, cửa sông,… vị trí thuận lợi, dân cư tập trung đông dần sẽ hình thành nên các đô thị.

Câu 2. Dựa vào thông tin trong bài và hiểu biết của bản thân, em hãy phân tích những tác động tích cực và tiêu cực của quá trình đô thị hóa đến kinh tế, xã hội và môi trường.

Trả lời:

Quá trình đô thị hóa có ảnh hưởng tích cực đến kinh tế, xã hội, môi trường:

Tác động tích cựcTác động tiêu cực
Đối với kinh tế - xã hội

- Góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế.

- Làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động.

- Tạo việc làm, tăng thu nhập, nâng cao chất lượng cuộc sống dân cư,...

- Gây quá tải cơ sở hạ tầng (giao thông, nhà ở, điện nước, y tế, giáo dục,...).

- Làm sâu sắc sự phân hóa giàu nghèo, tạo sức ép lên vấn đề giải quyết việc làm.

- Khó khăn trong quản lí hành chính và trật tự an ninh đô thị.

- Ở nông thôn sẽ thiếu hụt nguồn lao động, gây ảnh hưởng đến việc phát triển kinh tế,…

Đối với môi trường

- Mở rộng không gian đô thị và cải thiện cơ sở hạ tầng.

- Hình thành môi trường đô thị hiện đại.

- Giúp người dân có điều kiện tiếp cận với các dịch vụ tiện nghi và ứng xử văn minh,…

- Đô thị hóa làm suy giảm đa dạng sinh học.

- Thay đổi địa hình bề mặt, mực nước ngầm,...

- Môi trường bị ô nhiễm từ các chất thải trong sản xuất và sinh hoạt các đô thị.

Luyện tập trang 87
: Soạn địa 10 chân trời sáng tạo bài 21

Câu hỏi. Cho bảng số liệu sau:

a. Vẽ biểu đồ thể hiện mật độ dân số của một số châu lục trên thế giới năm 1950 và năm 2020.

b. Nhận xét và giải thích sự thay đổi về mật độ dân số của một số châu lục trên thế giới năm 1950 và năm 2020.

Trả lời:

a) Vẽ biểu đồ

biểu đồ thể hiện mật độ dân số của một số châu lục trên thế giới

b) Nhận xét và giải thích

- Nhận xét

+ Mật độ dân số các châu lục có sự khác nhau và có xu hướng tăng lên.

+ Châu Á có mật độ dân số cao nhất (150 người/km2), tiếp đến là châu Phi (45 người/km2), châu Âu (34 người/km2) và châu Đại Dương (5 người/km2).

+ Mật độ dân số của châu Á tăng 105 người/km2, châu Phi tăng 37 người/km2, châu Âu tăng 9 người/kmvà châu Đại Dương tăng 3 người/kmtrong giai đoạn 1950 - 2020.

- Giải thích

+ Mật độ dân số tăng liên quan đến sự gia tăng dân số ở các châu lục khác nhau.

+ Châu Á và châu Phi là các quốc gia có gia tăng tự nhiên cao, ở châu Á riêng Ấn Độ và Trung Quốc dân số đã gần 3 tỉ người (thế giới khoảng 7 tỉ người). Ở châu Âu và châu Đại Dương dân số tăng chủ yếu do gia tăng cơ học (số người nhập cư), còn gia tăng tự nhiên thấp, nhiều quốc gia còn dưới 0 -> Mật độ dân số thấp hay cao phụ thuộc vào gia tăng dân số thực tế (gia tăng dân số tự nhiên và gia tăng cơ học).

Vận dụng trang 87: Soạn địa 10 chân trời sáng tạo bài 21

Câu hỏi: Tìm hiểu ảnh hưởng của quá trình đô thị hoá đến sản xuất và sinh hoạt tại địa phương em.

Trả lời:

Ảnh hưởng của đô thị hóa đến sản xuất và sinh hoạt ở địa phương em:

* Đối với sản xuất:

- Tích cực:

+ Nguồn thu từ các hoạt động kinh tế (công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch) tăng.

+ Số lượng các cơ sở sản xuất công nghiệp và dịch vụ thương mại tăng mạnh.

- Tiêu cực: Giá cả thị trường cao.

* Đối với sinh hoạt:

- Tích cực:

+ Phổ biến lối sống thành thị, tạo điều kiện tiếp cận nhiều thiết bị hiện đại trong đời sống.

+ Nâng cao trình độ văn hóa, nghề nghiệp của 1 bộ phận dân cư.

- Tiêu cực: Ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

- Kết thúc nội dung soạn địa lí 10 Chân trời sáng tạo bài 21 

-/-

Trên đây là toàn bộ nội dung Soạn địa 10 Chân trời sáng tạo bài 21:  Phân bố dân cư và đô thị hóa,. Chúc các em học tốt.

Bạn còn vấn đề gì băn khoăn?
Vui lòng cung cấp thêm thông tin để chúng tôi giúp bạn
Hủy

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM