Mục lục bài học
Soạn Địa 9

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ trong bài thi Địa lý

Cùng tìm hiểu cách nhận diện từ khóa để vẽ biểu đồ theo từng dạng trong đề thi, cách nhận biết để vẽ biểu đồ tròn, đường, miền, hay biểu đồ cột?

Phần vẽ biểu đồ hoặc phân tích bảng số liệu hầu như đề thi Địa lý nào cũng có. Phần này đòi hỏi các em phải có kỹ năng nhận dạng để có cách làm bài nhanh nhất. Các em có thể dựa vào một số gợi ý sau đây để có cách lựa chọn các dạng biểu đồ cho phù hợp:

- Biểu đồ tròn: Thể hiện quy mô và cơ cấu của đối tượng (theo tỷ lệ % tương đối)

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ tròn

Biểu đồ tròn được sử dụng khi bài yêu cầu vẽ biểu đồ mô tả cơ cấu, tỷ lệ các thành phần trong một tổng thể . Đồng thời vẽ biểu đồ tròn khi bảng số liệu tỉ lệ % cộng lại bằng 100.

- Biểu đồ đường: Thể hiện sự diễn biến của các đối tượng khác nhau về đơn vị qua nhiều năm

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ đường

Biểu đồ đường được sử dụng thể hiện tiến trình, động thái phát triển của một đối tượng, nhóm đối tượng qua thời gian. Vì vậy, khi bài yêu cầu vẽ biểu đồ thể hiện sự phát triển, tốc độ tăng trưởng qua các mốc thời gian thì nên lựa chọn biểu đồ đường.

- Biểu đồ cột:

+ Biểu đồ cột chồng: Thể hiện tốt nhất quy mô và cơ cấu của đối tượng (theo tỷ lệ % tuyệt đối)

+ Biểu đồ cột đơn: Thể hiện sự biến động của một đối tượng qua nhiều năm

+ Biểu đồ cột kép: Thể hiện sự so sánh các đối tượng khi có cùng đơn vị quan một số năm

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ cột

Biểu đồ cột được sử dụng thể hiện động thái phát triển, so sánh tương quan về độ lớn giữa các đại lượng hoặc thể hiện cơ cấu thành phần của một tổng thể. Ví dụ: Vẽ biểu đồ so sánh dân số , diện tích ...của 1 số tỉnh (vùng , nước ) hoặc vẽ biểu đồ so sánh sản lượng (lúa , ngô , điện , than...) của 1 số địa phương qua 1 số năm…

- Biểu đồ miền: Thường dùng biểu đồ này trong trường hợp đặc biệt: ví dụ tỷ lệ xuất và nhập, chuyển dịch cơ cấu, cán cân xuất nhập khẩu, tỷ lệ sinh tử…

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ miền

Thông thường, với số liệu được thể hiện trên 3 năm nghĩa là việc vẽ tới 4 hình tròn như thông thường thì ta lại chuyển sang biểu đồ miền.

- Biểu đồ đường kết hợp với cột: các đối tượng khác nhau về đơn vị nhưng có mối quan hệ với nhau. Hoặc so sánh các đối tượng với cùng một đối tượng chung

Phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ đường kết hợp với cột

Lưu ý khi lựa chọn vẽ dạng biểu đồ:

- Trong việc phân tích biểu đồ nhiều khi phải đổi số liệu tuyệt đối sang số liệu tương đối. Bước này tuy rất đơn giản nhưng lại dễ nhầm lẫn. Vì thế, nên kiểm tra lại sau khi viết kết quả vào bài thi.

- Ngược lại, khi phân tích bảng số liệu phải dựa vào số liệu tuyệt đối. Chú ý các mốc đột biến như tăng vượt bậc hay giảm mạnh. Khi viết phân tích cần có cái nhìn tổng thể sau đó đi từng bộ phận. Vì thế, nên có một câu mở đầu tóm lược ý ngắn gọn nhất của đề bài trước khi nhận xét từng đối tượng cụ thể.

Một số từ khóa nhận diện biểu đồ

Mỗi dạng biểu đồ đều có những “dấu hiệu nhận biết” của nó. Các em nên dựa theo số năm và gạch chân dưới những “từ khóa” quan trọng có trong đề. Cụ thể, dựa theo số năm có trong bài, ta chia làm hai trường hợp.

Trường hợp 1: bài có từ 1-3 năm, ta sẽ vẽ biểu đồ tròn hoặc cột. Nếu “từ khóa” trong đề là “cơ cấu”, ta chọn dạng biểu đồ hình tròn. Ngược lại, nếu “từ khóa” là “tỉ trọng, tỉ lệ”, ta chọn biểu đồ hình cột.

Trường hợp 2: Đối với những đề có từ 4 năm trở lên, chúng ta có các dạng biểu đồ: hình cột, miền, đường biểu diễn và biểu đồ kết hợp (dạng biểu đồ kết hợp thường được nói rõ trong đề). Chúng ta cần chú ý các “từ khóa” có trong đề thi. Nếu có từ “cơ cấu” thì chọn biểu đồ miền, nếu có từ “tăng trưởng” thì vẽ biểu đồ đường, và nếu từ khóa rơi vào “phát triển”, hoặc “biến động” thì vẽ biểu đồ hình cột.

Giải Địa lí 9  - Đọc Tài Liệu -

Trên đây là phương pháp, kỹ năng nhận diện biểu đồ trong bài thi Địa lý, mong rằng với tổng hợp ngắn gọn kiến thức này các em sẽ có thể ôn luyện tốt nhất!

doctailieu.com
Back to top
Fanpage Đọc tài liệu