Trang chủ

Soạn bài Các thành phần chính của câu

Xuất bản: 03/09/2019 - Cập nhật: 19/02/2020 - Tác giả: Hiền Phạm

Hướng dẫn soạn bài Các thành phần chính của câu giúp em nắm vững kiến thức về các thành phần trong câu và trả lời câu hỏi bài tập trang 92 SGK Ngữ văn 6 tập 2

Tài liệu hướng dẫn soạn bài Các thành phần chính của câu được biên soạn chi tiết giúp em củng cố và nâng cao kiến thức về các thành phần chính của câu đã học ở bậc Tiểu học.

Với những hướng dẫn chi tiết trả lời câu hỏi sách giáo khoa dưới đây các em không chỉ soạn bài tốt mà còn nắm vững các kiến thức quan trọng của bài học này.

      Cùng tham khảo...

Kiến thức cần nắm vững

- Khái niệm: Thành phần chính của câu là những thành phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn. Thành phần không bắt buộc có mặt được gọi là thành phần phụ.

+ Chủ ngữ là gì?

  Chủ ngữ là thành phần chính của câu nhằm nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái,... được miêu tả ở vị ngữ. Chủ ngữ thường trả lời cho các câu hỏi: Ai? Con gì? Cái gì?. Chủ ngữ thường là danh từ, đại từ hoặc cụm danh từ. Trong những trường hợp nhất định thì động từ, tính từ hoặc cụm động từ, cụm tính từ cũng có thể làm chủ ngữ. Trong một câu có thể có một hoặc nhiều chủ ngữ.

+ Vị ngữ là gì?

  Vị ngữ là thành phần chính của câu có khả năng kết hợp với các phó từ chỉ quan hệ thời gian và trả lời các câu hỏi: Làm gì? Làm sao? Như thế nào? Là gì?. Vị ngữ thường là động từ hoặc cụm động từ, tính từ hoặc cụm tính từ, danh từ hoặc cụm danh từ. Mỗi câu có thể có một hoặc nhiều vị ngữ.

Soạn bài Các thành phần chính của câu chi tiết

I. Phân biệt thành phần chính với thành phần phụ

1 - Trang 92 SGK

Nhắc lại tên các thành phần câu em đã học ở bậc Tiểu học.

Trả lời:

Ở bậc tiểu học các thành phần câu đã học: trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ.

2 - Trang 92 SGK

Tìm các thành phần câu nói trên trong câu sau:

    Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng.

(Tô Hoài)

Trả lời:

– Trạng ngữ: chẳng bao lâu

– Chủ ngữ: tôi

– Vị ngữ: đã trở thành một tràng dế thanh niên cường tráng.

3 - Trang 92 SGK

Thử lần lượt lược bỏ từng thành phần câu nói trên rồi rút ra nhận xét:

– Những thành phần nào bắt buộc phải có mặt trong câu để câu có cấu tạo hoàn chỉnh và diễn đạt được một ý trọn vẹn (nghĩa là có thể hiểu đầy đủ mà không cần gắn với hoàn cảnh nói năng)?

– Những thành phần nào không bắt buộc phải có mặt trong câu?

Trả lời:

– Chủ ngữ và vị ngữ là thành phần bắt buộc phải có trong câu để câu hoàn chỉnh về ý nghĩa

– Trạng ngữ là thành phần có thể có hoặc không.

II. Vị ngữ

1 - Trang 92 SGK

Đọc lại câu vừa phân tích ở phần I. Nêu đặc điểm của vị ngữ:

– Vị ngữ có thể kết hợp với những từ nào về phía trước?

– Vị ngữ trả lời cho những câu hỏi như thế nào?

Trả lời:

– Vị ngữ có thể kết hợp với phó từ, trợ từ

+ Trong ví dụ a: vị ngữ kết hợp với phó từ “đã”

– Vị ngữ thường trả lời cho câu hỏi: làm gì? là gì? như thế nào?

2 - Trang 92 SGK

Phân tích cấu tạo của vị ngữ trong các câu dẫn dưới đây.

Gợi ý:

– Vị ngữ là từ hay cụm từ?

– Nếu vị ngữ là từ thì từ đó thuộc từ loại nào?

– Nếu vị ngữ là cụm từ thì đó là cụm từ loại nào?

– Mỗi câu có thể có mấy vị ngữ?

a) Một buổi chiều, tôi ra đứng trước cửa hang như mọi khi, xem hoàng hôn xuống.

(Tô Hoài)

b) Chợ Năm Căn nằm sát bên bờ sông, ồn ào, đông vui, tấp nập.

(Đoàn Giỏi)

c) Cây tre là người bạn thân của nông dân Việt Nam […]. Tre, nứa, mai, vầu giúp người trăm nghìn công việc khác nhau.

(Thép Mới)

Trả lời:

a. Vị ngữ: ra đứng cửa hang như mọi khi, xem hoàng hôn xuống

– Vị ngữ này gồm các cụm động từ “ra đứng cửa hang” và “ xem hoàng hôn xuống”

b. Vị ngữ: nằm sát bên bờ sông ồn ào, đông vui, tấp nập

– Vị ngữ là cụm động từ

c. Vị ngữ: là người bạn thân của nông dân Việt Nam

– Vị ngữ là cụm danh từ

→ Vị ngữ thường là từ hoặc cụm từ.

III. Chủ ngữ

1 - Trang 93 SGK

Đọc lại các câu vừa phân tích ở phần II. Cho biết mối quan hệ giữa sự vật nêu ở chủ ngữ với hành động, đặc điểm, trạng thái,… nêu ở vị ngữ là quan hệ gì.

Trả lời

Chủ ngữ là thành phần chính của câu nêu tên sự vật, hiện tượng có hoạt động, đặc điểm, trạng thái… được miêu tả ở vị ngữ.

2 - Trang 93 SGK

Chủ ngữ có thể trả lời những câu hỏi như thế nào?

Trả lời

Chủ ngữ thường trả lời cho câu hỏi Ai? Con gì? Cái gì?

3 - Trang 93 SGK

Phân tích cấu tạo của chủ ngữ trong các câu đã dẫn ở phần I, phần

Trả lời

Chủ ngữ:

a. Tôi

b. Chợ Năm Căn

c. Cây tre

IV. Soạn bài Các thành phần chính của câu phần Luyện tập

1 - Trang 94 SGK

Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong những câu sau. Cho biết mỗi chủ ngữ hoặc vị ngữ có cấu tạo như thế nào.

    Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng. Đôi càng tôi mẫm bóng. Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt. Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ. Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

(Tô Hoài)

Trả lời:

– Chủ ngữ là:

+ Là đại từ “tôi”

+ Là các cụm danh từ: Đôi càng tôi, những cái vuốt ở chân, ở khoeo; Những ngọn cỏ

– Vị ngữ:

+ Là tính từ: mẫm bóng

+ Là động từ: gãy rạp

+ Là cụm động từ: co cẳng lên, đạp phanh phách

+ Là cụm tính từ: cứ cứng dần, nhọn hoắt

2 - Trang 94 SGK

Đặt ba câu theo yêu cầu sau:

a. Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Làm gì? để kể lại một việc tốt em hoặc bạn em mới làm được.

b. Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Như thế nào? để tả hình dáng hoặc tính tình đáng yêu của một bạn trong lớp em.

c. Một câu có vị ngữ trả lời câu hỏi Là gì? để giới thiệu một nhân vật trong truyện em vừa đọc với các bạn trong lớp.

Trả lời:

a. Hôm qua, em giúp mẹ nấu cơm và dọn dẹp nhà cửa.

b. Hải là cậu bạn thông minh, hài hước nhất lớp em.

c. Dế Mèn là nhân vật em yêu thích nhất trong truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.

3 - Trang 94 SGK

Chỉ ra chủ ngữ trong mỗi câu em vừa đặt được. Cho biết các chủ ngữ ấy trả lời cho những câu hỏi như thế nào.

Trả lời:

a. Chủ ngữ: "em" trả lời cho câu hỏi: Ai giúp mẹ nấu cơm và dọn dẹp nhà cửa?

b. Chủ ngữ: "Hải" - trả lời cho câu hỏi: Ai là cậu bạn thông minh, hài hước nhất lớp em.

c. Chủ ngữ: Ai là nhân vật em yêu thích trong truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.

-/-

Các em vừa tham khảo nội dung chi tiết soạn bài Các thành phần chính của câu do Học Tốt tổng hợp và biên soạn. Để học tốt môn ngữ văn 6, các em có thể xem thêm nội dung soạn văn 6 chi tiết theo từng bài học để chuẩn bị bài trước khi đến lớp hiệu quả hơn!

Xem thêm

TẢI VỀ

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM