Trang chủ

Đề thi thử THPT Quốc gia 2023 môn Văn có đáp án mẫu số 4

Xuất bản: 25/02/2023 - Tác giả:

Đề thi thử THPT Quốc gia 2023 môn Văn có đáp án mẫu số 4 với bài đọc hiểu Không nhất thiết bạn phải tặng người khác những món quà đắt tiền

Mục lục nội dung

Tham khảo ngay đề thi thử môn văn 2023 mẫu số 4 dựa theo chuẩn cấu trúc đề thi môn văn của Bộ GD&ĐT đã ra. Cùng Đọc tài liệu xem đề thi thử thpt quốc gia này:

Mẫu đề thi này cần thực hiện làm bài trong 120 phút. Chi tiết đề thi như sau:

(đề thi chỉ mang tính chất tham khảo và ôn luyện kĩ năng làm bài)

Đề thi thử THPT Quốc gia 2023 môn văn số 4

I. ĐỌC HIỂU (3,0 điểm) 

Đọc đoạn trích sau:

(1)"...Không nhất thiết bạn phải tặng người khác những món quà đắt tiền hay phải bỏ ra quá nhiều thời gian hoặc công sức để đem lại niềm vui cho người khác. Có rất nhiều cách để khiến cho người khác cảm thấy vui. Một tấm thiệp xinh xắn được gửi đến một cách bất ngờ cho một người quen của bạn, một bình hoa hải trong vườn đặt lên bàn ăn của gia đình, hay đơn giản hơn, chỉ cần một nụ cười thân thiện của bạn với đồng nghiệp vào mỗi sáng đến công sở,... Cũng có thể, những gì bạn làm cho người khác, tưởng chừng như đơn giản, lại chính là biểu hiện của 1 ứng xử văn hóa tốt đẹp, của một tinh thần vì cộng đồng: mang giúp hành lí nặng, nhường ghế trên xe buýt hay tham gia làm việc tình nguyện tại trại trẻ khuyết tật,...

(2) Chẳng có hành động nào trong số những hành động trên là tầm thường, nhỏ nhặt! Chính vì chúng quá đỗi bình thường nên chúng ta ít khi chịu để ý đến. Bạn cứ thử thực hành trong cuộc sống hàng ngày mà xem, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy hiệu quả tác động của chúng lên cuộc sống của bạn và của người khác kì diệu đến nhường nào. “Hạnh phúc như là nước hoa, ban không thể vẩy lên người khác mà không làm vương vài giọt lên chính mình” (Bernard Shaw)”.

(Trích “Hạnh phúc không khó tìm” - M.J.Ryan) 

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích.

Câu 2. Tìm trong đoạn (1) những hành động đơn giản làm nên hạnh phúc.

Câu 3. Xác định và nêu hiệu quả biểu đạt của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: “Hạnh phúc  như là nước hoa, bạn không thể vẩy lên người khác mà không làm vương vài giọt lên chính mình”.

Câu 4. Anh chị có đồng tình với quan điểm của tác giả: “Không nhất thiết bạn phải tăng người khác  những món quà đắt tiền hay quá nhiều thời gian hoặc công sức để đem lại niềm vui cho người  khác”.

II. LÀM VĂN (7,0 điểm) 

Câu 1 (2,0 điểm). Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của  mình về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống.

Câu 2 (5,0 điểm)

Nguyễn Khoa Điềm đã viết trong bài thơ Đất nước như sau:

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi

Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể

Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc

Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng

Đất Nước có từ ngày đó...

(Trích, Ngữ Văn 12, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.88)

Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ trên. Từ đó, nhận xét cách xây dựng hình tượng Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm.

-----------HẾT----------

Đáp án đề thi thử môn văn 2023 mẫu số 4

I. ĐỌC HIỂU 

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2. Những hành động đơn giản làm nên hạnh phúc:

- Một tấm thiệp xinh xắn được gửi đến bất ngờ cho một người bạn.

- Một bình hoa hái trong vườn đặt lên bàn ăn của gia đình.

- Một nụ cười thân thiện dành cho đồng nghiệp vào mỗi sáng đến công sở. Câu 3.

Câu 3.

- BPTT: so sánh (so sánh hạnh phúc và nước hoa).

- Tác dụng: Giúp câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn, gợi hình gợi cảm. Đồng thời giúp  người đọc hình dung rõ hơn về hạnh phúc. Hạnh phúc vốn mông lung trở nên rõ ràng hơn,  nó như một thứ hương thơm ngọt ngào, dễ dàng lan tỏa, bám lấy tâm hồn mỗi người. Khi  bạn làm cho người khác hạnh phúc thì bạn cũng sẽ nhận được niềm hạnh phúc như thế. Vì  vậy, đừng ngần ngại lan tỏa yêu thương và hạnh phúc.

Câu 4. 

Em đồng ý quan điểm của tác giả: “Không nhất thiết bạn phải tăng người khác những món  quà đắt tiền hay quá nhiều thời gian hoặc công sức để đem lại niềm vui cho người khác”.

Bởi vì mỗi người có cảm nhận về hạnh phúc khác nhau. Và hạnh phúc là một thứ cảm giác  khi được yêu thương, quan tâm, thân thiết... chứ không phải cảm giác về sự đủ đầy vật chất. Thế nên  khi ta thực sự quan tâm, yêu thương một ai, thì dù là những hành động nhỏ bé, món quà đơn giản  cũng khiến họ cảm thấy hạnh phúc. Bởi chính tiểu tiết mới tạo nên niềm vui lớn lao.

II. LÀM VĂN 

Câu 1. Viết đoạn văn về ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống.

1. Đảm bảo cấu trúc đoạn văn: 0,25 điểm

2. Xác định đúng vấn đề nghị luận: ý nghĩa của sự sẻ chia trong cuộc sống.

3. Triển khai vấn đề nghị luận (1,0 điểm)

a. Mở đoạn: Đối với mỗi cuộc đời con người, sự sẻ chia trong cuộc sống là điều vô cùng cần  thiết.

b. Thân đoạn

- Giải thích: Sẻ chia là một dạng tình cảm xuất phát từ trái tim, sự đồng cảm, và tình yêu  thương, được thể hiện khi ta biết quan tâm, lo lắng và giúp đỡ những người xung  quanh. Nói cách khác, sẻ chia chính là cho đi mà không mong muốn được nhận lại.

- Ý nghĩa của sự sẻ chia:

+ Biết sẻ chia chắc chắn sẽ giúp bạn phát triển các mối quan hệ xã hội, tạo nên sự gắn kết  với những người xung quanh, từ đó không bao giờ cảm thấy cô đơn, lạnh lẽo.

+ Đồng thời khi ai đó gặp khó khăn, giúp được họ - dù chỉ một chút thôi – chắc chắn bạn  sẽ cảm thấy hạnh phúc và thanh thản hơn rất nhiều.

- Dẫn chứng: Trong thực tế, không khó để ta bắt gặp và cảm phục những con người  mang trong mình đức tính này. Những tình nguyện viên mang trên mình màu áo xanh  tình nguyện, các mạnh thường quân không quản ngại khó khăn đến với vùng bão lũ hay  đơn giản hơn là một cậu bé biết dành tiền ăn sáng tặng cho người hành khất…, đó đều  là những bông hoa đẹp điểm tô cho vườn đời thêm rực rỡ.

- Mở rộng vấn đề: Tuy nhiên, vẫn có một số người sống ích kỉ, chỉ biết nhận lại chứ không biết cho đi. Họ chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình mà không quan tâm đến  người khác muốn gì, nghĩ gì, cần giúp đỡ gì.

- Bài học nhận thức và hành động: Đứng trước hiện tượng này, tất cả chúng ta cần học  cách đồng cảm, sẻ chia với những người xung quanh từ những việc làm nhỏ nhất: gửi  lời chào tới bố mẹ trước khi đi học, chúc người bạn cùng bàn một ngày tốt lành khi tới  lớp… Như vậy, chắc chắn cuộc sống ý nghĩa hơn rất nhiều.

c. Kết đoạn: Đúng như một nhà văn Nga từng nói: “Nơi lạnh nhất không phải là Bắc Cực mà là  nơi thiếu vắng tình thương của con người”.

4. Đảm bảo chính tả, ngữ pháp, dùng từ đặt câu: (0,25 điểm)

5. Sáng tạo: (0,25 điểm)

Câu 2.

a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận (0,25 điểm): Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được  vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận (0,25 điểm): Đoạn trích thể hiện những cảm nhận mới mẻ về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm; cách xây dựng hình tượng đất nước của nhà thơ.

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

>>Trước đó các em có thể tham khảo thêm tài liệu văn mẫu bình giảng 9 câu đầu bài thơ Đất Nước để bổ sung cho bài làm.

• Giới thiệu khái quát về tác giả Nguyễn Khoa Điềm (0,25 điểm), tác phẩm Đất Nước, đoạn trích  nghị luận (0,25 điểm):

- Nguyễn Khoa Điềm là nhà thơ trưởng thành trong phong trào chống Mỹ cứu nước. Thơ ông  hấp dẫn người đọc bởi sự kết hợp hài hòa giữa giữa xúc cảm nồng nàn và suy tư sâu lắng của người trí thức về đất nước, con người Việt Nam. “Đất Nước” là đoạn thơ trích từ chương V của trường ca “Mặt  đường khát vọng” được tác giả hoàn thành ở chiến khu Trị - Thiên năm 1971. Trường ca viết về sự thức  tỉnh của tuổi trẻ đô thị vùng tạm chiến miền Nam về non sông đất nước, về sứ mệnh của thế hệ mình,  xuống đường đấu tranh hòa hợp với cuộc kháng chiến của dân tộc. Đoạn trích “Đất Nước” là một trong  những đoạn thơ hay về đề tài đất nước trong thơ Việt Nam hiện đại.

- Đoạn trích: Đoạn trích thuộc phần đầu của bài thơ tác giả lí giải cội nguồn của đất nước.

• Cảm nhận đoạn trích (2,5 điểm):

✔ Mở đầu tác giả khẳng định: “Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi”.

- Thực tế thì đất nước đã có từ rất lâu đời, có từ thuở xa xưa, đã trường tồn qua thời gian, qua biết  bao thế hệ. Bởi vậy, thế hệ sau sinh ra, lớn lên mới thấy “Đất Nước đã có rồi”. Cụm từ “đã có rồi” vang lên  đầy tự hào về chân lý ấy.

✔ Ba câu thơ tiếp theo, bằng điệp ngữ “Đất Nước” kết hợp các cụm từ “có trong – bắt đầu – lớn  lên” – Nguyễn Khoa Điềm đã lý giải thật lãng mạn về nguồn gốc của Đất Nước.

- Thứ nhất, đất nước có trong truyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết:

“Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể”

+ Cụm từ “ngày xửa ngày xưa” rất quen thuộc, thường dùng mở đầu cho những câu truyện cổ tích,  gợi ý niệm đất nước có từ rất xa xưa. Đó là đất nước sống động trong bầu văn học dân gian tươi đẹp, thắm  đượm bao nghĩa tình.

- Thứ hai, đất nước hiện lên trong phong tục ăn trầu, tục nhuộm răng đen có từ ngàn đời: “Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn”

+ Hình ảnh “miếng trầu” gợi nhớ phong tục ăn trầu của người Việt. Miếng trầu nhỏ bé, dung dị  nhưng lại là hiện thân của 4000 năm lịch sử, 4000 năm văn hóa.

+ Hình ảnh “miếng trầu” còn là hiện thân của những biểu tượng đẹp: Với tuổi trẻ, miếng trầu là biểu  tượng của tình yêu, hôn nhân. Với người già, miếng trầu là biểu tượng của nghĩa tình. Với các bậc tiền nhân  tiên tổ, miếng trầu là nhịp trầu giao cảm với cháu con. Bởi vậy, miếng trầu chính là biểu tượng văn hóa tinh  thần của người Việt.

- Thứ ba, đất nước quật cường trong truyền thống đánh giặc bảo vệ nước nhà:

“Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc”

+ Hai chữ “lớn lên” là để chỉ sự trưởng thành của đất nước. Hình ảnh cây tre lại gợi liên tưởng đến truyền thuyết Thánh Gióng với sức vươn lên kỳ vĩ của một dân tộc nhỏ bé nhưng rất đỗi anh hùng.

+ Vẻ đẹp ấy song hành với hình ảnh cây tre Việt Nam. Nó như là sự đồng hiện những phẩm chất  trong cốt cách con người Việt Nam: thật thà chất phác, đôn hậu, thuỷ chung, yêu chuộng hoà bình nhưng  cũng kiên cường bất khuất trong tranh đấu.

✔ Bốn dòng thơ tiếp theo là vẻ đẹp văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt:

“Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn

Cái kèo cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, dần, sàng”

- Đó là vẻ đẹp giản dị của người phụ nữ Việt Nam với hình ảnh “búi tóc sau đầu” (tóc cuộn thành  búi cao sau gáy, khác với các dân tộc khác thường cuộn tóc cao trên đỉnh đầu). Hình ảnh ấy đã góp phần tôn vinh người phụ nữ với vẻ đẹp nữ tính, nhân hậu, bình dị, thuần Việt.

- Đó là vẻ đẹp của nếp sống ân nghĩa thủy chung ngàn đời đã trở thành đạo lý của dân tộc:  “Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn”.

Thành ngữ “gừng cay muối mặn” được vận dụng một cách đặc sắc: gừng càng già càng cay, muối  càng lâu năm càng mặn, con người sống với nhau càng lâu năm càng tình nghĩa. Hình ảnh ấy gợi ta nhớ tới câu ca: “Tay bưng chén muối đĩa gừng/ Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”. Tình cảm chân  thành ấy là nguồn gốc của mọi tình yêu thương như suối nguồn chảy qua muôn thế hệ.

- Câu thơ “Cái kèo cái cột thành tên”, gợi nhắc một nét văn hóa của người Việt. Đó là truyền  thống làm nhà “kèo – cột”. Cột đẩy nhà lên cao, kèo giữ các cây cột lại với nhau làm nên sự bền vững.  Cũng từ gian nhà sự sống ấy, thói quen đặt tên con bằng những vật dụng quen thuộc cũng ra đời. Vì vậy  mà cái kèo cái cột “cũng thành tên”.

- Đâu chỉ có những vẻ đẹp trên, dân tộc ta còn có truyền thống lao động cần cù, chịu thương chịu  khó:

“Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng”.

+ Thành ngữ “một nắng hai sương” gợi lên truyền thống lao động cần cù, chịu thương, chịu khó của  cha ông ta.

+ Liệt kê bốn động từ: “xay”, “giã”, “giần”, “sàng” thể hiện quá trình làm ra hạt gạo. Thấm vào  trong hạt gạo bé nhỏ ấy là vị mặn mồ hôi nhọc nhằn của người dân bao đời nay. Câu thơ đã khéo léo nhắc  nhở chúng ta phải biết “uống nước nhớ nguồn”, ăn hạt cơm dẻo thơm phải biết nhớ đến công lao người  làm ra nó.

✔ Đoạn thơ khép lại bằng một câu khẳng định với niềm tự hào:

“Đất Nước có từ ngày đó…”

- “Ngày đó” là ngày nào ta không rõ nhưng chắc chắn ngày đó là ngày ta có truyền thống đánh  giặc, có truyền thống lao động cần cù, có phong tục tập quán, có nền văn hóa. Tất cả đều do nhân dân ta đã  tạo nên, đã gìn giữ, bồi đắp và truyền qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, đoạn thơ cũng đậm đà tư tưởng lớn – Tư  tưởng “Đất nước của nhân dân”.

• Đánh giá nội dung, nghệ thuật (0,5 điểm): Thành công của đoạn thơ trên là nhờ vào việc vận dụng khéo  léo chất liệu văn học, văn hóa dân gian như phong tục ăn trầu, tục búi tóc, truyền thống đánh giặc, truyền  thống nông nghiệp. Nhà thơ sáng tạo một cách nhuần nhuyễn thành ngữ dân gian, ca dao, tục ngữ, cổ tích,  truyền thuyết... Sử dụng phép tu từ: điệp ngữ, nhân hóa, ẩn dụ, liệt kê… Tất cả tạo nên một đoạn thơ đậm  đà không gian văn hóa người Việt. Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhàng nhưng vẫn mang đậm  hồn thơ triết lí.

• Cách xây dựng hình tượng Đất Nước: Khác với các nhà thơ cùng thế hệ - thường tạo một khoảng cách  khá xa để chiêm ngưỡng và ngợi ca về đất nước với những ca từ, hình ảnh kì vĩ, mĩ lệ và mang tính chất  biểu tượng. Nguyễn Khoa Điềm đã chọn điểm nhìn gần gũi để miêu tả một đất nước tự nhiên, bình dị mà  không kém phần thiêng liêng tươi đẹp. Hình ảnh đất nước trong đoạn thơ đầu hiện lên muôn màu muôn vẻ,  sinh động lạ thường, lắng đọng trong tâm tưởng ta qua những nét đẹp về phong tục, tập quán, văn hóa,  truyền thống mang đậm dấu ấn con người Việt. Đoạn thơ đã thể hiện cảm nghĩ mới mẻ của tác giả về đất  nước qua những vẻ đẹp được phát hiện ở chiều sâu trên nhiều bình diện: lịch sử, địa lý, văn hóa,… Đóng  góp riêng của đoạn trích là ở sự nhấn mạnh tư tưởng “Đất Nước của nhân dân” bằng hình thức biểu đạt giàu  suy tư, qua giọng thơ trữ tình – chính trị sâu lắng, thiết tha.

d. Chính tả, ngữ pháp (0,25 điểm): Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câu

e. Sáng tạo: (0,25 điểm). Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ về vấn đề nghị luận.

-/-

Vậy là Đọc tài liệu đã giới thiệu thêm một mẫu đề thi thử tốt nghiệp thpt quốc gia 2023 số 4 theo cấu trúc chuẩn của Bộ Giáo dục tại đây. Các em có thể tham khảo thêm nhiều mẫu đề thi thử thpt quốc gia 2023 môn văn của các tỉnh/thành phố trên cả nước đã được chúng tôi cập nhật liên tục. Chúc các em một kì thi đạt kết quả

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM